Dwie kreski w świetle prawa

Stało się. Zobaczyliście upragnione, bądź nie, 2 kreski na teście. Teraz wasze życie nie będzie już takie same. Gorsze czy lepsze, ocenicie sami później, na pewno będzie bardziej skomplikowane.
20140325-160259.jpg

 

Możecie należeć do jednej z dwóch kategorii ciężarnych, tych co nie chcą, ale muszą albo do tych co nie muszą, a chcą.
Mowa oczywiście o zwolnieniu lekarskim na okres ciąży, zwanym potocznie L4, a ustawowo ZUS_ZLA.

Ja należałam niestety do pierwszej grupy i dokładnie z wybiciem 5 tygodnia ciąży przywitałam się, z ciężkim sercem, z moją kanapą. Od tego czasu z ZUS_ZLA miałam do czynienia z niezwykłą częstotliwością, bo aż co 3 tygodnie przez całą ciążę. A jako, iż nasz wszechmocny ZUS nie jest taki skory do dawania pieniędzy ‚ot tak’ przeszłam z nim nie jedno wyzwanie. Dla mnie było to bardzo interesujące przeżycie jako, iż właśnie zdawałam egzaminy z prawa pracy i ubezpieczeń, mogłam więc posiadaną wiedzę teoretyczną zweryfikować w praktyce.

KIEDY?

Zacznijmy od tego, iż aby ZUS wypłacał nam zasiłek, nasza niezdolność do pracy musi trwać co najmniej 34 dni. Wcześniej obowiązek ten ciąży na pracodawcy,który wypłaca wynagrodzenie za czas choroby. Tytułem wypłaty wynagrodzenia chorobowego jest m.in. art.92 KP określający, iż przysługuje w tym okresie wynagrodzenie w wysokości 100%. Okres 33 dni niezdolności do pracy ustala się poprzez sumowanie poszczególnych okresów niezdolności do pracy występujących w danym roku kalendarzowym.
Podstawą wypłaty jest właśnie druk ZUS_ZLA, który mamy obowiązek dostarczyć do pracodawcy w terminie 7 dni od zaistnienia uprawnienia. Nie wilcza się w to dnia, wystawienia zwolnienia czyli jeśli zwolnienie otrzymaliśmy w środę, 7 dni liczy się od czwartku. Opóźnienia dostarczenia zaświadczeni płatnikowi tego zasiłku – pracodawcy albo ZUS skutkują obniżeniem  o 25% świadczenia,począwszy od 8 dnia.
Co ciekawe przepisy nie określają jakie są konsekwencję kiedy to pracodawca nie wyślę naszego zwolnienia niezwłocznie (czyli tak jak określają to przepisy), no oczywiście poza tym, że wypłata naszego świadczenia zostanie opóźniona.
Rekomenduje wykonywanie kopi zwolnienia lekarskiego i wysyłanie go pocztą za potwierdzeniem odbioru. A tak dla bezpieczeństwa.

<ZUS_ZLA CO Z NIM I CZEGO PILNOWAĆ>

Zanim jednak wyślemy zwolnienia, musimy je uzyskać.

Zwolnienia lekarskie wystawiane z „tytułu” ciąży są zwolnieniami kodu B. Zasady wydawania zaświadczeń określone są w Ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Do wystawianie zwolnień uprawnieni są  lekarz, lekarz dentysta, felczer i starszy felczer. Oczywiście najczęściej takowe zaświadczenie wystawia ginekolog. Na pisemny wniosek ciężarnej, lekarz może nie wpisywać kodu B na zwolnieniu.

Bardzo jest jednak istotne, aby inne elementy tego druku ścisłego zarachowania były właściwie wypełnione. Sama doświadczyłam nie lada nie przyjemności i stresów, kiedy to lekarz niewłaściwie wystawił mi zwolnienie lekarskie, co spowodowało przerwę w otrzymywaniu zasiłku przez okres aż 3 miesięcy. U mnie na szczęście, nie byłam jedyny żywicielem rodziny, ale jeśli komuś się coś takiego zdarzy, trudno będzie wyjaśnić energetyce czy wodociągom, że nie płacimy, bo ZUS nam nie wypłacił zasiłku.
Szczegóły w tym zakresie określa art.55 ust.2 wspomnianej Ustawy:

Zaświadczenie lekarskie zawiera informacje identyfikujące ubezpieczonego, któremu zostało ono wystawione, jego płatnika składek, wystawiającego zaświadczenie lekarskie i jego miejsce wykonywania zawodu oraz:
1) okres orzeczonej czasowej niezdolności do pracy, w tym okres pobytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej, numer statystyczny choroby ustalonej według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych, kody literowe, o których mowa w art. 57, i wskazania lekarskie;
2) okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad chorym członkiem rodziny, datę urodzenia członka rodziny i jego stosunek pokrewieństwa z ubezpieczonym.

Sam druk wygląda tak i jest wystawiany w 3 egzemplarzach.
zus_zlaDo nas trafia druczek w kolorze zielonym.

Istotne jest, aby w druku nie znalazły się żadne literówki, czy błędy cyfrowe. Jeśli tak się już stanie lekarz musi każdą poprawkę ostemplować i zaparafować.

Nie dajecie się nabrać, że musicie podawać swój NIP. Nie jest to wymagane,  numerem identyfikacyjnym osoby fizyczne jest PESEL. Chyba, że takowego numeru nie posiadacie (nie jesteście obywatelami PL) , wówczas pilnujcie, aby lekarz wpisał właściwe numery w pola 04. oraz 05.

Pozycja 07.
to data urodzenia, lekarze często mylą się i wpisują obecną datę (rok). Mojego ginekologa raz prawie na tym przyłapałam, tłumaczył się, że jest zalatany i zmęczony. Jeśli to wy nie chcecie potem być zalatani i zmęczeni, zwróćcie a to uwagę.

Pozycje 08.-12 to dana adresowe
Zwróćcie uwagę, że nie chodzi tu o adres meldunku, a o adres pod którym przebywacie w trakcie niezdolności do pracy. Jest to o tyle istotne, gdyż może się zdarzyć, że ZUS naśle na was kontrolę. Jeśli nie zastanie Was pod wskazanym adresem, będziecie musieli się tłumaczyć przed urzędnikiem z tej okoliczności.

Pozycje 13-14 to okres niezdolności
W tym zakresie zwróćcie uwagę na jaki okres otrzymujecie zwolnienie, czy będzie to kolejne z ciągu. Jeśli tak będzie najlepiej ustalcie, że jego data końcowa będzie pokrywać się z datą następnej wizyty lekarskiej. Zgodnie z przepisami zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy może być wystawione na okres od dnia, w którym przeprowadzono badanie chorego lub od dnia bezpośrednio następującego po dniu badania, nie później jednak niż 4 dnia po dniu badania. jeżeli:
• bezpośrednio po dniu badania przypadają dni wolne od pracy (np.np. w piątek po pracy, a sobota i niedziela a są dla ubezpieczonego dniem wolnym od pracy, wówczas zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy , na wniosek ubezpieczonego, może być wystawione w piątek a orzeczona niezdolność do pracy może rozpoczynać się od poniedziałku)
• badanie jest przeprowadzane w okresie wcześniej orzeczonej niezdolności do pracy.

Zaświadczenie lekarskie może być wystawione również wstecz, jednak maksymalnie tylko na okres 3 dni poprzedzających dzień badania ubezpieczonego, jeżeli wyniki badania wskazują, że ubezpieczony w tym okresie niewątpliwie był niezdolny do pracy.
Jedynie lekarz psychiatra, w razie stwierdzenia lub podejrzenia zaburzeń psychicznych ograniczających zdolność ubezpieczonego do oceny własnego postępowania może wystawić zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy na okres wcześniejszy niż 3 dni poprzedzające dzień badania ubezpieczonego.
Zakładając, że nie ciąża nie spowoduje rozstrojeń psychicznych, powyższy akapit jest tylko informacyjny.

Ja doświadczyłam właśnie takiego błędu w zaświadczeniu, polegające na wystawieniu wstecz na 4 dni. Co wynikało z tego, że lekarz był na urlopie i źle mnie poinformował co do jego długości (akurat przypadła majówka). Oczywiście byłam bardzo nie rada, kiedy dostałam informację, że nie dostanę zasiłku z tego tytułu. Oczywiście nie mogłam tego pozostawić w takim stanie i skorzystałam z uprawnienia odwołania się do od decyzji ZUS jako niezgodnej z stanem faktyczny (istnieje też opcja niezgodności z przepisami). Odwołanie składa się za pośrednictwem właściwego nam oddziału ZUS do Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń. Jako dodatkowy dowód, załączyła oświadczenie złożone przez mojego ginekologa, a wyjaśniające skąd wzięła się ta okoliczność oraz, że niezdolność do pracy na pewno występowała w tym okresie oraz poprzednie decyzję, jako poparcie, że jest to zaświadczenie kolene z rzędu. Mimo, że jestem prawnikiem, pismo napisałam w „ludzkim” tonie. Rozpatrzenie sytuacji trwało dość długo, bo ponad trzy miesiące. Zaowocowało pobraniem mojej dokumentacji medyczne z przychodni, kontrolą (o tym poniżej) oraz przyznaniem mi świadczenia.
Poniżej fragment wskazanej decyzji, aby nie było, że demonizuję ZUS oraz abyście mieli dowód, że się da.
20140326-133551.jpg

Pozycja 16.
Zalecenia lekarskie. To była największa z moich bolączek.
KOD 1 – chory musi leżeć, KOD 2 chory może chodzić.
Jest to o tyle istotne szczególnie podczas kontroli (choć oczywiście wskazuje na powagę zagrożenia/choroby).
Przeprowadziłam z Panią z kontroli burzliwą dyskusję odnośnie tego co oznaczają wskazane zalecenia.
Wynikło to z tego, że pierwsza kontrola była akurat w momencie kiedy spałam i jak przysięgam nie słyszałam domofonu. Miałam zwolnienie z KOD-em 1 i przyznam, że zapadłam w mocną konsternację, kiedy Pani zapytała mnie czemu jej otworzyłam drzwi, skoro mam leżeć. Tak mi się zdaje, że to był żart (mam nadzieję). Gdyż biorąc to na poważnie, po prostu nie trzeba otwierać nikomu drzwi, a następnie kiedy dostaniemy pismo, gdzie byliśmy podczas kontroli, powołać się na okoliczność, iż nie możemy wstawać. Ogólnie uważam, że to kuriozum, wiadomo przecież, że nawet leżąc, ale w domu, musimy od czasu do czasu wstać, aby załatwić, choćby, potrzeby fizjologiczne.
Zwolnienie z Kodem 2 jest bardziej liberalne, jednak nie oznacza, że możemy pojechać sobie nad morze czy na działkę. W końcu jesteśmy chorzy i mamy się rehabilitować. Oczywiście możemy wyjść po zakupy czy po dziecko do przedszkola, jednak wszystko w ramach zdrowego rozsądku.

Pozycja 17
Kody, omówiona na wstępie.
Pozycje 18-20 są jasne

Pozycje 21 NIP płatnika, czyli naszego pracodawcy.
Ogólnie rekomenduje posiadanie tego numeru zawsze ze sobą, jednak w czasach współczesnej techniki,lekarz jest w stanie sam to sprawdzić, chociażby w EWUŚ-u.

Pozycja 22 – Identyfikator lekarza

Pozycja 23 – data wystawienia – pilnuje aby była właściwa

Na zwolnieniu (każdej kopi) lekarz musi się podpisać, ostemplować a także musi znaleźć się stempel placówki- przychodni, prywatnej jednostki.

Tyle jeśli chodzi o zaświadczenie lekarskie ZUS_ZLA

<Prawa z Kodeksu Pracy>

Na wstępie zaznaczmy, że terminy w kodeksie liczy się w oparciu miesiące ciąży, które z kolei liczy się inaczej niż miesiące kalendarzowe. Obliczając miesiąc ciąży musimy wziąć pod uwagę miesiące księżycowe, które składają się z 28 dni każdy (równych 4 tygodni). Oznacza to, że 3 miesiące ciąży to zawsze 12 tygodni (84 dni).

Pracownica w ciąży podlega szczególnej opiece, gwarantowanej przez Kodeks Pracy.

  • Pracownicy takiej nie można zwolnić(są wyjątki). I jest to chyba najczęściej poruszane uprawnienia:

Art. 177. [Trwałość stosunku pracy]
§ 1. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także
w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie
umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy.

Oznacza, to, iż kobieta w ciąży może być zwolniona  trybie tzw. dyscyplinarnym.

§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się do pracownicy w okresie próbnym, nie przekraczającym jednego miesiąca.

Ochroną przed zwolnieniem nie są objęci pracownicy na okres próbny poniżej 1 miesiąca oraz pracownice na umowę na zastępstwo.
Jeśli chodzi natomiast o umowy o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy albo na
okres próbny przekraczający jeden miesiąc, umowa taka ulega przedłużeniu do dnia porodu, pod warunkiem, że uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży. Nie oznacza to jednak, że można je rozwiązać, przed upływem okresu na jaki zostały zawarte, zanim ciąża pracownicy przekroczy 3 miesiące.

Pracodawca MOŻE rozwiązać umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży
lub urlopu macierzyńskiego  tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. W razie braku możliwości zapewnienia w tym czasie innego zatrudnienia pracownicy przysługuje do dnia porodu zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego.

Powyższe pracodawca jest zobowiązany uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową.

  • W okresie ciąży chronione jest również nasze wynagrodzenie. Zgodnie z przepisami pracodawca nie może również dokonać zmiany dotychczasowych warunków pracy i płacy pracownicy.

WYJĄTEK :
Istnieje od tej zasady jeden wyjątek, mianowicie w przypadku, gdy u danego pracodawcy zatrudniającego co najmniej 20 pracowników dokonywane są zwolnienia grupowe z przyczyn niedotyczących pracowników i w związku z tym nie jest możliwe dalsze zatrudnianie pracownicy w ciąży. Wówczas pracodawca może dokonać zmiany dotychczasowych warunków pracy i płacy  w drodze wypowiedzenia zmieniającego. Jeżeli zmiana spowoduje obniżenie wynagrodzenia ciężarna pracownica ma prawo do dodatku wyrównawczego do dnia porodu.

  • Co istotne w sytuacji kiedy dokonane zostało wypowiedzenie umowy o pracę, a pracownica nie kwestionowała tego wypowiedzenia , może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną, gdy po dokonaniu wypowiedzenia okazało się, że jest w ciąży lub gdy w okresie wypowiedzenia zaszła w ciążę

Tak stwierdził  SN w wyroku z 29.3.2001 r., I PKN 330/00, OSNP 2003/1/11). Wynika to, z tego że ochrona przewidziana w KP obejmuje cały okres ciąży, od pierwszego jej dnia, do porodu.

Co więcej termin poinformowania pracodawcy o ciąży nie ma wpływu na ochronę przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy o pracę. Na gruncie prawa istotny jest jedynie obiektywny stan rzeczy (ciąża) istniejący w chwili wypowiedzenia lub rozwiązania umowy.

Sam termin powiadomienia pracodawcy o ciąży może mieć wpływ tylko na roszczenie o wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy. Pracownicy podejmującej pracę w wyniku przywrócenia, jeśli rozwiązano lub wypowiedziano umowę o pracę w okresie ciąży, przysługuje wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy począwszy od chwili, w której pracodawca został powiadomiony o ciąży, powodującej objęcie jej szczególną ochroną stosunku pracy (por. wyrok SN z 2.6.1995 r., I PRN 23/95, OSNP 1995/22/276 oraz wyrok SN z 15.1.1988 r., I PRN 74/87, LEX nr 110591).

Oprócz powyższych uprawnień określanych jako „ochrona trwałości pracy”, możemy wymienić m.in. jeszcze :

  • zakaz pracy w godzina nadliczbowych o charakterze bezwzględnym, czyli obejmującym wszystkie okoliczności wymienione w KP (art.178 KP)
  • zakaz pracy w porze nocnej (art.178 KP, art. 1781) , pracodawca musi zmienić takiej pracownicy grafik, tak aby godziny jej pracy nie przypadały w porze nocnej (Art. 1517 Pora nocna obejmuje 8 godzin między godzinami 21.00 a 7.00. ), a jeśli to niemożliwe lub nie celowe, zobowiązany jest przenieść pracownice na inne stanowisko, a w razie braku takich możliwości pracodawca jest obowiązany zwolnić pracownicę na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.
    Adekwatnie pracodawca musi tak postąpić jeśli pracownica pracuje przy pracy wzbronionej takiej pracownicy bez względu na stopień narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne, określonych w Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet
  • pracownica w ciąży nie może być odwołana w trybie art. 70. (zatrudnienie na podstawie powołania)
  • pracownica w ciąży może być oddelegowana tylko za swoją zgodą, brak takiej zgody nie może nieść dla niej żadnych negatywnych konsekwencji
  • pracodawca jest obowiązany udzielać pracownicy ciężarnej zwolnień od pracy na zalecone przez lekarza badania lekarskie przeprowadzane w związku z ciążą, jeżeli badania te nie mogą być przeprowadzone poza godzinami pracy. Za czas nieobecności w pracy z tego powodu pracownica zachowuje prawo do wynagrodzenia.

PODSTAWA PRAWNA:
-) Ustawa z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy
-) Ustawa z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tj. z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 159))
-)
Dyrektywa  92/85/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie wprowadzenia środków służących wspieraniu poprawy w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły i pracownic karmiących piersią (dziesiąta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz.Urz. WE L 348 z 28.11.1992),
-) Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobietz dnia 10 września 1996 r. (Dz.U. Nr 114, poz. 545) .

 

Reklamy

3 thoughts on “Dwie kreski w świetle prawa

  1. Elllka pisze:

    Co w przypadku gdy lekarz źle wpisał daty zwolnienia (zamiast 29.10 wpisał 30.10 do 27.11). Obie kopie są już w ZUS który odmówi wypłaty świadczenia (ZLA po ustaniu zatrudnienia – nastąpi jednodniowa przerwa między jednym a drugim L4) Co powinien zrobić lekarz. Napisać oświadczenie, że w zaświadczeniu ZLA nr seria wystapił błąd?? Czy to przejdzie??

  2. Elllka pisze:

    Co w przypadku gdy lekarz źle wpisał daty zwolnienia (zamiast 29.10 wpisał 30.10 do 27.11). Obie kopie są już w ZUS który odmówi wypłaty świadczenia. Co powinien zrobić lekarz. Napisać oświadczenie, że w zaświadczeniu ZLA nr seria wystapił błąd?? Czy to przejdzie??

    • Misako pisze:

      Można złożyć wyjaśnienie. Miałam podobną sytuację. A w czym pojawił się błąd? Rozumiem, że w dacie, ale czemu ma znaczenie dla Pani 29 a 30?
      Co do wyjaśnienia, to rekomenduje pójść do lekarze, aby on napisał wyjaśnienie, plus dołączyć swoje, niestety trochę się czeka na załatwienie sprawy ( u mnie po 3 miesiącach dopiero dostałam świadczenie za ten okres)

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s